خطايى ، على اكبر

502

خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )

و گفتند جمعيت يانجو دويست هزار نفرست . حضرت چى آن جن شش بار به ژاپون سفر كرد و در سفر بار ششم به ژاپون بود كه توانست نخستين معبد بودائى را در آنجا داير كند . اين عابد بودائى در راه مقصود خود صدمات بسيار كشيد . در سومين سفرش كور شد و حساب كرده‌اند كه او مدت ده سال از دوران زندگى را در سفرهاى دراز بر روى كشتى گذرانيده بود . چىآن‌جى هم مبشر و آورندهء مذهب بودائى به ژاپون بود و هم منتقل كنندهء هنر چاپ و طب و معمارى چينى به آن سرزمين . در تاريخ فرهنگ دو ملت چى آن جى را ناقل عمدهء تمدن چينى به ژاپون مىدانند . ژاپونيها هم مقام او را در فرهنگ خود بسيار معزز مىدارند . يانجو و ايران يانجو در يكهزار و چهارصد سال پيش ، از مراكز عمدهء دادوستد چين با ممالك ديگر آسيايى بود . يانجو در طول تاريخ خود هميشه از مراكز عمدهء تجارت چين بوده است . در روايات چينى هست كه بازرگانان ايرانى زيادى در قرن پانزدهم در يانجو مىزيسته‌اند . سبب اين امر آن بود كه راه تجارت بر خشك از رونق و آبادانى افتاده بود و تجارت دريايى يانجو رواج گرفته بود . مساجد يانجو در يانجو مسجدى بوده است به نام « درنا » ( Cigongne ) كه در قرن سيزدهم خراب مىشود و اكنون برجاى آن كانال آبى منشعب از رودخانه مىگذرد . « درنا » ميان چينيان از پرندگان خوش يمن و از مظاهر عمر درازست و مجسمه‌اش در اكثر معابد و كاخهاى چين هست . گفتند كه در آن دوران چهار مسجد معتبر در چين بوده است : آنكه در يانجو بوده ، همين مسجد درنا بوده است . سه مسجد ديگر به نام « خواى سن » در كانتن ، مسجد هانچو نزديك شانگهاى و بالاخره مسجد چهارم به نام « شيرينگ » ( سگ